Hơn 22+ năm gắn bó với việc đào tạo, huấn luyện, tư vấn, thiết kế, phát triển và triển khai ERP cho nhiều doanh nghiệp, tôi đã chứng kiến không ít làn sóng công nghệ đi qua. Nhưng làn sóng AI lần này có một điểm khác: nó khiến việc xây dựng phần mềm trở nên dễ dàng đến mức gần như ai cũng có thể “vibe coding”tự tạo ra một ứng dụng cho riêng mình, không cần biết code (được gọi là “no-code”).
Nghe qua thì đó là tin vui vì AI đang giúp chúng ta xây dựng phần mềm nhanh hơn. Nhưng nếu không có tư duy kiến trúc và quản trị đúng, AI cũng có thể khiến doanh nghiệp trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Trước đây, để xây một ứng dụng, doanh nghiệp thường phải qua nhiều bước: phân tích yêu cầu, thiết kế, lập trình, kiểm thử, triển khai. Vì vậy, mỗi quyết định xây phần mềm đều được cân nhắc khá kỹ.
Ngày nay, với AI, một cá nhân hoặc một phòng ban có thể nhanh chóng tạo ra một ứng dụng để giải quyết nhu cầu riêng.
Sales có một công cụ theo dõi khách hàng. Marketing có một ứng dụng quản lý chiến dịch. Kế toán có một hệ thống riêng. Quản lý sản xuất lại có thêm một công cụ theo dõi tiến độ. Phòng Kho, chất lượng, bảo trì… mỗi bộ phận đều có thể tự xây một công cụ riêng cho mình. Rất thích !
Ban đầu, mọi thứ đều rất hợp lý.
Ứng dụng nào cũng giải quyết được một vấn đề cụ thể. Nhân viên làm việc nhanh hơn. Trưởng bộ phận cảm thấy chủ động hơn. Doanh nghiệp nhìn thấy kết quả ngay.
Nhưng vấn đề thường không xuất hiện ở thời điểm xây ứng dụng.
Nó xuất hiện khi doanh nghiệp bắt đầu cần kết nối các ứng dụng đó thành một hệ thống vận hành thống nhất.
Lúc này, những câu hỏi rất thực tế bắt đầu xuất hiện:
- Vì sao doanh thu trên hệ thống Sales khác với số liệu Kế toán?
- Vì sao kế hoạch sản xuất đã thay đổi nhưng Kho vẫn đang chuẩn bị theo kế hoạch cũ?
- Vì sao cùng một mã hàng nhưng mỗi bộ phận lại sử dụng một cách quản lý khác nhau?
- Vì sao muốn có một báo cáo tổng hợp, nhân viên phải xuất dữ liệu từ nhiều hệ thống rồi xử lý thủ công?
- Dữ liệu có bảo mật không? Dữ liệu được lưu trữ ở đâu?
- Quy trình vận hành thêm mới hoặc thay đổi sẽ làm sao đây?
- Và quan trọng nhất: Nếu người hiểu rõ những ứng dụng này nghỉ việc, doanh nghiệp có còn vận hành được bình thường không?
“Tôi đang hình dung nó giống như bối cảnh trước đây mỗi phòng ban trong Doanh nghiệp sử dụng nhiều phần mềm (hoặc excel) rời rạc thì nay các phòng ban sử dụng “phần mềm AI” rời rạc.
Đây là lúc doanh nghiệp nhận ra:
“Xây một phần mềm giải quyết một bài toán là chuyện không quá khó. Xây dựng một hệ thống giúp toàn bộ doanh nghiệp vận hành thống nhất mới là bài toán khó !”
Tôi đã chứng kiến không ít doanh nghiệp đầu tư rất nhiều cho chuyển đổi số, nhưng sau một thời gian lại phải đối mặt với tình trạng:
Nhiều phần mềm hơn → nhiều dữ liệu hơn → nhiều cách làm hơn → nhiều điểm phải đối chiếu hơn.
Và cuối cùng, thay vì giảm sự phụ thuộc vào con người, doanh nghiệp lại phụ thuộc vào những cá nhân biết cách kết nối, xử lý và “chữa cháy” giữa các hệ thống.
AI giúp chúng ta xây nhanh hơn, điều đó không cần bàn cãi. Nhưng một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững vẫn buộc phải chuẩn hóa, tích hợp và tự động hóa. Không có công cụ nào, dù hiện đại đến đâu, có thể thay thế được những nguyên tắc nền tảng ấy.
Sau tất cả những gì đã trải qua, tôi ngày càng tin rằng: doanh nghiệp không thiếu phần mềm. Điều doanh nghiệp thực sự cần là một hệ thống đủ tốt để kết nối toàn bộ hoạt động thành một dòng dữ liệu xuyên suốt – nơi mọi phòng ban đều nhìn vào cùng một sự thật.
Đừng dùng AI để tạo thêm những ốc đảo dữ liệu? Hãy dùng AI để giúp doanh nghiệp vận hành nhanh hơn, tự động hơn, liên kết xuyên suốt và thống nhất hơn.
Theo suy nghĩ của bạn về vấn đề này như thế nào? Hãy cho tôi nghe ý kiến của bạn!
